Luận đề
Xuất Ê-díp-tô-ký 23:20–33 là phần kết thúc của “Sách Giao Ước” và đóng vai trò như một lời hứa giao ước về tương lai của dân Y-sơ-ra-ên. Trong phân đoạn này, Đức Chúa Trời tuyên bố rằng Ngài sẽ sai thiên sứ của Ngài đi trước dân sự để dẫn họ vào đất Ca-na-an. Đồng thời, bản văn nhấn mạnh rằng sự thành công của dân Y-sơ-ra-ên trong việc chiếm hữu đất hứa phụ thuộc vào sự vâng lời của họ đối với Đức Chúa Trời và luật pháp của Ngài.
Bối cảnh bản văn
Sau khi ban các luật pháp liên quan đến đời sống xã hội, kinh tế và tôn giáo trong “Sách Giao Ước,” bản văn kết thúc bằng một lời hứa thần học về sự dẫn dắt và bảo vệ của Đức Chúa Trời. Phân đoạn này kết nối luật pháp Sinai với hành trình của dân Y-sơ-ra-ên vào đất hứa.
Giải nghĩa bản văn
Thiên sứ của Đức Chúa Trời
Câu 20 nói:
“Này, Ta sai một thiên sứ đi trước ngươi để giữ ngươi trên đường và đưa ngươi đến nơi Ta đã chuẩn bị.”
Trong nguyên ngữ Hê-bơ-rơ:
מַלְאָךְ
Danh từ này nghĩa là “sứ giả” hoặc “thiên sứ.”
Trong nhiều đoạn của Cựu Ước, thiên sứ của Đức Chúa Trời được mô tả như đại diện trực tiếp cho sự hiện diện của Đức Chúa Trời.
Danh của Đức Chúa Trời ở trong thiên sứ
Câu 21 nói rằng danh của Đức Chúa Trời ở trong thiên sứ này.
Trong nguyên ngữ Hê-bơ-rơ:
שְׁמִי בְּקִרְבּוֹ
Danh từ שֵׁם (shem) nghĩa là “danh.”
Trong tư tưởng Kinh Thánh, danh của Đức Chúa Trời đại diện cho sự hiện diện và quyền năng của Ngài.
Do đó, thiên sứ này không chỉ là một sứ giả bình thường mà là người mang thẩm quyền thiêng liêng của Đức Chúa Trời.
Lời hứa chiến thắng
Câu 22–23 nói rằng nếu dân Y-sơ-ra-ên vâng lời Đức Chúa Trời, Ngài sẽ trở thành kẻ thù của kẻ thù họ và sẽ dẫn họ đến đất Ca-na-an.
Các dân tộc được nhắc đến bao gồm:
Amorites
Hittites
Perizzites
Canaanites
Hivites
Jebusites
Những dân tộc này đại diện cho các cư dân của vùng Ca-na-an.
Không thờ thần của họ
Câu 24 nhấn mạnh rằng dân Y-sơ-ra-ên không được thờ các thần của các dân tộc đó.
Luật này phản ánh nguyên tắc độc thần trong đức tin của Y-sơ-ra-ên.
Phước lành của Đức Chúa Trời
Câu 25–26 nói rằng nếu dân sự thờ phượng Đức Giê-hô-va, Ngài sẽ ban phước cho bánh và nước của họ, cất bệnh tật khỏi họ và ban cho họ sự sống lâu.
Những lời hứa này phản ánh sự quan tâm của Đức Chúa Trời đối với đời sống toàn diện của dân Ngài.
Sự chinh phục đất Ca-na-an
Câu 27–30 mô tả cách Đức Chúa Trời sẽ giúp dân Y-sơ-ra-ên chiếm hữu đất hứa.
Ngài nói rằng các dân tộc sẽ không bị đuổi đi ngay lập tức mà dần dần.
Nguyên tắc này nhằm tránh việc đất trở nên hoang vu và bị thú hoang chiếm lĩnh.
Ranh giới của đất hứa
Câu 31 mô tả ranh giới của đất mà Đức Chúa Trời hứa ban.
Trong nguyên ngữ Hê-bơ-rơ:
מִיָּם־סוּף עַד־יָם פְּלִשְׁתִּים
Cụm từ này có thể được dịch là:
“từ Biển Đỏ đến biển Philistine.”
Ranh giới này bao gồm phần lớn vùng đất Ca-na-an.
Cảnh báo về giao ước với các dân khác
Câu 32–33 kết thúc phân đoạn bằng một lời cảnh báo rằng dân Y-sơ-ra-ên không được lập giao ước với các dân tộc trong đất Ca-na-an.
Nếu họ sống chung với các dân tộc đó và thờ các thần của họ, điều này sẽ trở thành cạm bẫy cho dân Y-sơ-ra-ên.
Bối cảnh Cận Đông cổ
Trong nhiều truyền thống cổ đại, các dân tộc thường xem chiến thắng quân sự là dấu hiệu của sự hỗ trợ từ thần linh. Trong Kinh Thánh, sự chiến thắng của Y-sơ-ra-ên được mô tả như kết quả của sự dẫn dắt trực tiếp của Đức Chúa Trời.
Ý nghĩa trong Thánh Kinh Thần học
Phân đoạn này kết nối luật pháp Sinai với lời hứa về đất hứa. Nó nhấn mạnh rằng sự vâng lời giao ước là điều kiện để dân Y-sơ-ra-ên nhận được phước lành của Đức Chúa Trời.
Tổng hợp
Xuất Ê-díp-tô-ký 23:20–33 kết thúc “Sách Giao Ước” bằng lời hứa rằng Đức Chúa Trời sẽ dẫn dắt dân Y-sơ-ra-ên vào đất hứa. Tuy nhiên, sự thành công của họ phụ thuộc vào sự trung thành của họ với giao ước.
Áp dụng
Phân đoạn này nhắc người đọc rằng sự vâng lời Đức Chúa Trời là nền tảng của phước lành và sự hướng dẫn trong đời sống giao ước.
FOOTNOTES
- Brevard S. Childs, The Book of Exodus (Philadelphia: Westminster Press, 1974), 991–1035.
- Victor P. Hamilton, Exodus: An Exegetical Commentary (Grand Rapids: Baker Academic, 2011), 1711–1780.
- John I. Durham, Exodus (Waco: Word Books, 1987), 1251–1300.
- Douglas K. Stuart, Exodus (Nashville: Broadman & Holman, 2006), 1401–1450.
- Christopher J. H. Wright, Old Testament Ethics for the People of God (Downers Grove: IVP Academic, 2004), 761–810.