Luận đề
Sáng-thế-ký 13 mô tả một sự kiện quan trọng trong cuộc đời của Áp-ram và trong sự phát triển của lời hứa giao ước của Đức Chúa Trời. Sau biến cố tại Ai Cập trong chương trước, Áp-ram trở lại đất Canaan cùng với Lót. Tuy nhiên, sự gia tăng tài sản và đàn gia súc của họ dẫn đến xung đột giữa các người chăn của hai bên. Phân đoạn này trình bày cách Áp-ram giải quyết xung đột bằng sự khiêm nhường và sự tin cậy vào lời hứa của Đức Chúa Trời. Trong khi Lót chọn vùng đất màu mỡ của đồng bằng sông Giô-đanh, Áp-ram vẫn ở lại trong đất Canaan. Qua sự kiện này, bản văn nhấn mạnh rằng sự lựa chọn của con người không quyết định tương lai của lời hứa; chính Đức Chúa Trời là Đấng chủ quyền xác nhận lại lời hứa về đất đai và dòng dõi cho Áp-ram.
Bối Cảnh Văn Chương
Chương 13 theo ngay sau câu chuyện Áp-ram xuống Ai Cập trong Sáng-thế-ký 12:10–20. Sau khi rời khỏi Ai Cập với nhiều của cải, Áp-ram trở lại vùng đất Canaan. Điều đáng chú ý là bản văn nhấn mạnh rằng ông trở về đúng nơi trước đó ông đã dựng bàn thờ cho Đức Chúa Trời.
Chi tiết này cho thấy rằng Áp-ram đang trở lại với mối quan hệ thờ phượng ban đầu của mình sau biến cố tại Ai Cập. Do đó, chương 13 không chỉ nói về sự phân chia đất đai mà còn mô tả sự phục hồi của đời sống thờ phượng của Áp-ram.
Cấu trúc của chương này có thể được chia thành bốn phần chính.
Câu 1–4: Áp-ram trở lại Canaan và kêu cầu danh Đức Giê-hô-va.
Câu 5–7: Xung đột giữa các người chăn của Áp-ram và Lót.
Câu 8–13: Sự phân chia đất giữa Áp-ram và Lót.
Câu 14–18: Đức Chúa Trời tái xác nhận lời hứa về đất và dòng dõi.
Áp-ram Trở Lại Đất Canaan (Câu 1–4)
Các câu đầu của chương mô tả Áp-ram trở lại từ Ai Cập cùng với gia đình và tài sản của mình. Bản văn nhấn mạnh rằng Áp-ram rất giàu có về gia súc, bạc, và vàng.
Sự giàu có này cho thấy rằng mặc dù biến cố tại Ai Cập có nhiều yếu tố tiêu cực, Đức Chúa Trời vẫn ban phước cho Áp-ram.
Câu 4 nói rằng Áp-ram trở lại nơi ông đã xây bàn thờ trước đó và tại đó ông kêu cầu danh Đức Giê-hô-va. Hành động này cho thấy rằng Áp-ram tiếp tục duy trì mối quan hệ thờ phượng với Đức Chúa Trời.
Xung Đột Giữa Các Người Chăn (Câu 5–7)
Lót, cháu của Áp-ram, cũng trở nên rất giàu có. Cả hai gia đình đều có nhiều đàn gia súc, điều này dẫn đến sự căng thẳng giữa các người chăn của họ.
Bản văn nói rằng “đất không đủ cho cả hai cùng ở.” Điều này phản ánh thực tế của đời sống bán du mục trong thế giới cổ đại, nơi nguồn nước và đồng cỏ thường hạn chế.
Ngoài ra, bản văn cũng nhắc rằng người Ca-na-an và người Phê-rê-xít đang sống trong đất. Chi tiết này cho thấy rằng vùng đất này không phải là vùng đất trống; nó đã có những dân tộc khác sinh sống.
Sự Phân Chia Đất (Câu 8–13)
Áp-ram chủ động đề nghị giải quyết xung đột bằng cách tách ra khỏi Lót. Ông nói rằng họ là bà con với nhau và không nên có sự tranh chấp.
Điều đáng chú ý là Áp-ram cho Lót quyền chọn đất trước. Trong bối cảnh văn hóa cổ đại, người lớn tuổi hoặc người đứng đầu gia đình thường có quyền lựa chọn trước. Tuy nhiên, Áp-ram từ bỏ quyền này.
Lót nhìn thấy đồng bằng sông Giô-đanh, một vùng đất màu mỡ được mô tả giống như “vườn của Đức Giê-hô-va.” Do đó, Lót chọn vùng đất này cho mình.
Tuy nhiên, bản văn cũng nói rằng dân Sô-đôm rất gian ác trước mặt Đức Giê-hô-va. Chi tiết này tạo nên một sự báo trước về các biến cố trong các chương sau.
Lời Hứa Được Tái Xác Nhận (Câu 14–18)
Sau khi Lót rời đi, Đức Chúa Trời nói với Áp-ram và yêu cầu ông nhìn khắp bốn hướng. Đức Chúa Trời hứa rằng toàn bộ vùng đất này sẽ thuộc về Áp-ram và dòng dõi của ông.
Đức Chúa Trời cũng hứa rằng dòng dõi của Áp-ram sẽ đông như bụi đất. Hình ảnh này nhấn mạnh sự phong phú của lời hứa.
Áp-ram sau đó di chuyển đến Hebron và xây một bàn thờ khác cho Đức Chúa Trời. Một lần nữa, phản ứng của ông đối với lời hứa của Đức Chúa Trời là sự thờ phượng.
Bối Cảnh Cận Đông Cổ Đại
Trong thế giới cổ đại, tranh chấp giữa các nhóm chăn nuôi về nguồn nước và đồng cỏ là điều phổ biến. Các nhóm bán du mục thường phải di chuyển hoặc phân chia lãnh thổ để tránh xung đột.
Ngoài ra, việc người lớn tuổi cho người trẻ quyền chọn trước là điều khá bất thường trong văn hóa cổ đại. Điều này cho thấy sự khiêm nhường và sự tin cậy của Áp-ram vào lời hứa của Đức Chúa Trời.
Lịch Sử Giải Nghĩa
Trong lịch sử giải kinh Do Thái và Cơ đốc giáo, Áp-ram thường được xem như hình mẫu của sự khiêm nhường và đức tin trong phân đoạn này. Ông không cố gắng giành phần tốt nhất cho mình mà tin cậy rằng Đức Chúa Trời sẽ ban cho ông điều Ngài đã hứa.
Ngược lại, Lót thường được xem như một nhân vật đại diện cho sự lựa chọn dựa trên lợi ích vật chất trước mắt.
Tổng Hợp Thần Học
Chương 13 nhấn mạnh rằng lời hứa của Đức Chúa Trời không phụ thuộc vào chiến lược của con người. Áp-ram không cần phải tranh giành đất đai vì Đức Chúa Trời đã hứa ban đất cho ông.
Phân đoạn này cũng cho thấy sự tương phản giữa hai cách sống: sống dựa trên đức tin và sống dựa trên sự quan sát bề ngoài.
Conclusion
Sáng-thế-ký 13 trình bày một bước quan trọng trong câu chuyện Áp-ram. Qua sự phân chia đất với Lót, bản văn nhấn mạnh rằng sự khiêm nhường và sự tin cậy vào lời hứa của Đức Chúa Trời dẫn đến sự xác nhận lại của giao ước.
Footnotes
- Gordon J. Wenham, Genesis 1–15 (Waco: Word Books, 1987).
- Bruce K. Waltke, Genesis: A Commentary (Grand Rapids: Zondervan, 2001).
- Victor P. Hamilton, The Book of Genesis Chapters 1–17 (Grand Rapids: Eerdmans, 1990).
Bibliography
Hamilton, Victor P. The Book of Genesis Chapters 1–17. Grand Rapids: Eerdmans, 1990.
Waltke, Bruce K. Genesis: A Commentary. Grand Rapids: Zondervan, 2001.
Wenham, Gordon J. Genesis 1–15. Waco: Word Books, 1987.