Luận đề
Sáng-thế-ký 18 là một trong những chương thần học sâu sắc trong câu chuyện về Áp-ra-ham vì nó kết hợp ba chủ đề quan trọng: sự hiện ra của Đức Giê-hô-va, sự tái khẳng định lời hứa về Y-sác, và sự cầu thay của Áp-ra-ham cho thành Sô-đôm. Chương này không chỉ tiếp tục phát triển lời hứa giao ước về dòng dõi mà còn bày tỏ mối quan hệ đặc biệt giữa Đức Chúa Trời và Áp-ra-ham. Áp-ra-ham được mô tả như người bạn của Đức Chúa Trời, người được Đức Chúa Trời bày tỏ kế hoạch của Ngài và được phép cầu thay cho người khác. Qua câu chuyện này, bản văn nhấn mạnh cả sự thánh khiết và công bình của Đức Chúa Trời trong việc phán xét tội lỗi lẫn lòng thương xót của Ngài đối với những người công bình.
Bối Cảnh Văn Chương
Chương 18 nối tiếp trực tiếp với chương 17, nơi Đức Chúa Trời lập dấu hiệu giao ước với Áp-ra-ham và hứa rằng Sa-ra sẽ sinh một con trai. Trong chương này, lời hứa đó được lặp lại một lần nữa, lần này trong bối cảnh Đức Giê-hô-va hiện ra với Áp-ra-ham dưới hình dạng ba người khách.
Cấu trúc của chương có thể được chia thành ba phần chính.
Câu 1–8: Đức Giê-hô-va hiện ra với Áp-ra-ham tại cây sồi Mam-rê.
Câu 9–15: Lời hứa về sự ra đời của Y-sác và phản ứng của Sa-ra.
Câu 16–33: Áp-ra-ham cầu thay cho Sô-đôm.
Sự Hiện Ra Của Đức Giê-hô-va (Câu 1–8)
Chương mở đầu bằng câu nói rằng Đức Giê-hô-va hiện ra với Áp-ra-ham tại cây sồi Mam-rê. Áp-ra-ham đang ngồi trước cửa trại vào lúc nóng nhất trong ngày thì ông nhìn thấy ba người đứng gần mình.
Áp-ra-ham nhanh chóng chạy ra đón họ và bày tỏ lòng hiếu khách. Ông cúi mình xuống đất và mời họ nghỉ ngơi, rửa chân và ăn uống.
Trong văn hóa Cận Đông cổ đại, lòng hiếu khách đối với khách lạ là một nghĩa vụ xã hội quan trọng. Việc Áp-ra-ham chuẩn bị một bữa ăn lớn cho ba vị khách cho thấy sự tôn trọng và hiếu khách của ông.
Điều đáng chú ý là bản văn vừa nói về “ba người” vừa nói về “Đức Giê-hô-va.” Điều này khiến nhiều nhà giải kinh cho rằng đây là một sự hiện ra đặc biệt của Đức Chúa Trời.
Lời Hứa Về Y-sác (Câu 9–15)
Sau khi ăn uống, các vị khách hỏi về Sa-ra. Một trong những vị khách nói rằng Sa-ra sẽ sinh con vào thời điểm này năm sau.
Sa-ra nghe điều này từ phía sau cửa trại và bà cười thầm trong lòng vì bà đã quá già để sinh con.
Tuy nhiên, Đức Giê-hô-va hỏi Áp-ra-ham: “Có điều gì quá khó cho Đức Giê-hô-va không?”
Câu hỏi này nhấn mạnh quyền năng của Đức Chúa Trời trong việc thực hiện lời hứa của Ngài.
Tên Y-sác sau này mang ý nghĩa “người cười,” phản ánh phản ứng ban đầu của Áp-ra-ham và Sa-ra khi nghe lời hứa này.
Áp-ra-ham Cầu Thay Cho Sô-đôm (Câu 16–33)
Phần thứ ba của chương chuyển sang chủ đề phán xét đối với Sô-đôm.
Đức Giê-hô-va nói rằng Ngài sẽ tiết lộ kế hoạch của mình cho Áp-ra-ham vì Áp-ra-ham sẽ trở thành một dân lớn và sẽ dạy con cháu mình sống theo đường lối của Đức Chúa Trời.
Sau đó Đức Chúa Trời nói rằng tiếng kêu than về tội lỗi của Sô-đôm và Gô-mô-rơ rất lớn.
Áp-ra-ham bắt đầu cầu thay cho các thành này. Ông hỏi Đức Chúa Trời liệu Ngài có tiêu diệt người công bình cùng với kẻ gian ác hay không.
Áp-ra-ham tiếp tục thương lượng với Đức Chúa Trời, bắt đầu từ năm mươi người công bình và giảm dần xuống còn mười người.
Đức Chúa Trời đồng ý rằng nếu có mười người công bình trong thành, Ngài sẽ không tiêu diệt thành đó.
Cuộc đối thoại này cho thấy sự công bình của Đức Chúa Trời và vai trò cầu thay của Áp-ra-ham.
Bối Cảnh Cận Đông Cổ Đại
Trong thế giới cổ đại, các thành bang thường bị phá hủy hoàn toàn khi bị phán xét hoặc bị đánh bại. Tuy nhiên, bản văn Kinh Thánh nhấn mạnh rằng sự phán xét của Đức Chúa Trời không tùy tiện mà dựa trên tiêu chuẩn công bình.
Ngoài ra, vai trò của người lãnh đạo hoặc người công bình cầu thay cho cộng đồng cũng xuất hiện trong nhiều truyền thống tôn giáo cổ đại.
Lịch Sử Giải Nghĩa
Trong truyền thống Do Thái và Cơ đốc giáo, Áp-ra-ham thường được xem như một hình mẫu của sự cầu thay.
Nhiều nhà thần học cũng xem cuộc đối thoại giữa Áp-ra-ham và Đức Chúa Trời như một minh họa về mối quan hệ gần gũi giữa Đức Chúa Trời và những người tin cậy Ngài.
Một số nhà giải kinh cũng thấy trong ba người khách một biểu tượng thần học về sự hiện diện của Đức Chúa Trời.
Tổng Hợp Thần Học
Chương 18 nhấn mạnh hai khía cạnh quan trọng trong bản tính của Đức Chúa Trời: công bình và thương xót.
Đức Chúa Trời là Đấng phán xét tội lỗi, nhưng Ngài cũng sẵn sàng tha thứ nếu có những người công bình.
Ngoài ra, chương này cũng nhấn mạnh vai trò của sự cầu thay trong đời sống của những người thuộc về Đức Chúa Trời.
Kết luận
Sáng-thế-ký 18 trình bày mối quan hệ đặc biệt giữa Đức Chúa Trời và Áp-ra-ham. Qua sự hiện ra của Đức Chúa Trời, lời hứa về Y-sác, và cuộc cầu thay cho Sô-đôm, bản văn bày tỏ rằng Đức Chúa Trời vừa là Đấng giữ lời hứa vừa là Đấng phán xét công bình. Đồng thời, Áp-ra-ham được trình bày như một người trung gian cầu thay, phản ánh vai trò của những người công bình trong kế hoạch cứu chuộc của Đức Chúa Trời.
Footnotes
- Gordon J. Wenham, Genesis 16–50.
- Bruce K. Waltke, Genesis: A Commentary.
- Victor P. Hamilton, The Book of Genesis Chapters 18–50.
Bibliography
Hamilton, Victor P. The Book of Genesis Chapters 18–50.
Waltke, Bruce K. Genesis: A Commentary.
Wenham, Gordon J. Genesis 16–50.