Luận đề
Các chương đầu của Sáng-thế-ký không chỉ cung cấp một tường thuật về nguồn gốc của thế giới mà còn thiết lập những nền tảng thần học quan trọng cho toàn bộ Kinh Thánh. Nhiều chủ đề thần học trung tâm của Kinh Thánh đã được giới thiệu trong Sáng-thế-ký 1–2 và sau đó được phát triển trong phần còn lại của Cựu Ước và Tân Ước. Phần excursus này tập trung vào bốn chủ đề thần học quan trọng: vườn Ê-đen như một đền thờ nguyên thủy, nhân học Kinh Thánh về A-đam, thần học về hôn nhân, và ý nghĩa thần học của lao động trong trật tự sáng tạo.
Vườn Ê-đen như một đền thờ (Garden of Eden as a Temple)
Một trong những phát hiện quan trọng của các nghiên cứu Kinh Thánh gần đây là sự tương đồng giữa vườn Ê-đen và đền thờ trong Cựu Ước. Nhiều học giả nhận thấy rằng vườn Ê-đen có thể được hiểu như một loại “đền thờ nguyên thủy,” nơi Đức Chúa Trời hiện diện với con người.
Thứ nhất, vườn Ê-đen được mô tả như nơi Đức Chúa Trời “đi lại” giữa con người (Sáng-thế-ký 3:8). Trong Cựu Ước, đền thờ cũng được xem là nơi Đức Chúa Trời hiện diện giữa dân sự Ngài.
Thứ hai, con người được đặt trong vườn để “canh tác và giữ gìn” (Sáng-thế-ký 2:15). Hai động từ Hebrew ở đây (עָבַד – avad và שָׁמַר – shamar) cũng được dùng để mô tả công việc của các thầy tế lễ trong đền thờ.
Thứ ba, các hình ảnh của vườn Ê-đen được phản ánh trong thiết kế của đền thờ, chẳng hạn như các hình ảnh cây cối và cherubim được chạm khắc trên tường của đền thờ.
Những yếu tố này cho thấy rằng vườn Ê-đen có thể được hiểu như một nơi thánh nơi con người được tạo dựng để phục vụ Đức Chúa Trời trong sự hiện diện của Ngài.
Nhân Học Kinh Thánh về A-đam (Biblical Anthropology of Adam)
Sáng-thế-ký 2 cung cấp một mô tả quan trọng về bản chất của con người. A-đam được tạo dựng từ bụi đất nhưng nhận hơi sống từ Đức Chúa Trời.
Hình ảnh này nhấn mạnh rằng con người vừa thuộc về thế giới vật chất vừa có mối liên hệ đặc biệt với Đức Chúa Trời.
Danh từ Hebrew אָדָם (adam) có mối liên hệ ngữ nghĩa với từ אֲדָמָה (adamah), nghĩa là “đất.” Mối liên hệ này cho thấy rằng con người được tạo dựng từ đất và phụ thuộc vào đất để tồn tại.
Tuy nhiên, con người cũng mang hình ảnh của Đức Chúa Trời (Sáng-thế-ký 1:26–27). Điều này cho thấy rằng con người có một vị trí đặc biệt trong thế giới sáng tạo.
Thần học về Hôn Nhân (The Theology of Marriage)
Sáng-thế-ký 2:24 thiết lập nguyên tắc căn bản của hôn nhân trong Kinh Thánh. Bản văn nói rằng người nam sẽ lìa cha mẹ mình, gắn bó với vợ mình, và hai người sẽ trở nên một thịt.
Nguyên tắc này được Chúa Jesus trích dẫn trong Ma-thi-ơ 19 khi Ngài giảng dạy về hôn nhân. Sứ đồ Phao-lô cũng trích dẫn câu này trong Ê-phê-sô 5 khi nói về mối quan hệ giữa Đấng Christ và Hội Thánh.
Do đó, hôn nhân trong thần học Kinh Thánh không chỉ là một thể chế xã hội mà còn là một hình ảnh thần học phản ánh mối quan hệ giữa Đức Chúa Trời và dân sự Ngài.
Công Việc và Quyền Quản Trị trước khi Sa ngã (Work and Dominion Before the Fall)
Một chủ đề quan trọng khác trong Sáng-thế-ký 1–2 là vai trò của con người trong việc quản trị thế giới sáng tạo.
Trong Sáng-thế-ký 1:28, con người được giao nhiệm vụ “quản trị” trái đất. Trong Sáng-thế-ký 2:15, con người được đặt trong vườn để canh tác và giữ gìn nó.
Điều này cho thấy rằng lao động không phải là hậu quả của tội lỗi. Lao động là một phần của ý định sáng tạo ban đầu của Đức Chúa Trời.
Sau khi con người sa ngã trong chương 3, lao động trở nên khó khăn hơn, nhưng bản chất của lao động như một phần của mục đích sáng tạo vẫn không thay đổi.
Sự Sáng Tạo và Sự Cứu Chuộc (Creation and Redemption)
Một trong những chủ đề quan trọng nhất của thần học Kinh Thánh là mối liên hệ giữa sáng tạo và cứu chuộc.
Câu chuyện của Kinh Thánh bắt đầu với sự sáng tạo của thế giới trong Sáng-thế-ký và kết thúc với sự sáng tạo mới trong Khải Huyền 21–22.
Điều này cho thấy rằng mục đích cuối cùng của kế hoạch cứu chuộc của Đức Chúa Trời là phục hồi thế giới sáng tạo ban đầu.
Kết Luận (Conclusion)
Sáng-thế-ký 1–2 đặt nền tảng cho nhiều chủ đề thần học quan trọng trong toàn bộ Kinh Thánh. Các chương này không chỉ nói về nguồn gốc của thế giới mà còn cung cấp một khuôn khổ để hiểu bản chất của con người, ý nghĩa của lao động, và mục đích của hôn nhân.
Những chủ đề này tiếp tục được phát triển trong toàn bộ câu chuyện cứu chuộc của Kinh Thánh và đạt đến sự hoàn tất trong khải tượng về trời mới và đất mới.
Footnotes
- Gordon J. Wenham, Genesis 1–15 (Waco: Word Books, 1987), 90–95.
- Bruce K. Waltke, Genesis: A Commentary (Grand Rapids: Zondervan, 2001), 140–145.
- John H. Walton, Ancient Near Eastern Thought and the Old Testament (Grand Rapids: Baker Academic, 2006), 215–220.
Bibliography
Walton, John H. Ancient Near Eastern Thought and the Old Testament. Grand Rapids: Baker Academic, 2006.
Waltke, Bruce K. Genesis: A Commentary. Grand Rapids: Zondervan, 2001.
Wenham, Gordon J. Genesis 1–15. Waco: Word Books, 1987.