Luận đề
Sáng-thế-ký 42 mở đầu cho phần cao trào của câu chuyện Giô-sép khi các anh của ông đến Ai Cập để mua lương thực trong thời kỳ nạn đói. Đây là lần đầu tiên các anh em gặp lại Giô-sép sau nhiều năm kể từ khi họ bán ông làm nô lệ. Tuy nhiên họ không nhận ra ông, trong khi Giô-sép nhận ra họ ngay lập tức. Chương này đặt nền tảng cho tiến trình hòa giải giữa Giô-sép và các anh em của ông, đồng thời làm nổi bật chủ đề tội lỗi, lương tâm và sự ăn năn. Qua các sự kiện trong chương này, bản văn cho thấy rằng Đức Chúa Trời đang dẫn dắt lịch sử để đưa gia đình Gia-cốp đến một sự phục hồi và chuẩn bị cho sự hình thành của dân Y-sơ-ra-ên tại Ai Cập.
Bối Cảnh Văn Chương
Sau bảy năm dư dật và khi nạn đói lan rộng khắp khu vực, Gia-cốp nghe tin rằng tại Ai Cập có lương thực. Vì vậy ông sai mười người con trai của mình xuống Ai Cập để mua lúa.
Cấu trúc của chương có thể được chia thành bốn phần chính.
Câu 1–5: Các con trai của Gia-cốp đi Ai Cập mua lương thực.
Câu 6–17: Cuộc gặp đầu tiên giữa Giô-sép và các anh em.
Câu 18–24: Lương tâm của các anh em bị đánh động.
Câu 25–38: Các anh em trở về Ca-na-an và tường thuật lại sự việc.
Các Con Trai Gia-cốp Đi Ai Cập (Câu 1–5)
Gia-cốp nghe rằng tại Ai Cập có lương thực nên sai các con trai đi mua lúa.
Tuy nhiên ông không cho Bên-gia-min, con trai của Ra-chên, đi cùng vì sợ rằng điều gì đó có thể xảy ra với cậu.
Điều này phản ánh sự lo lắng sâu sắc của Gia-cốp sau khi ông tin rằng Giô-sép đã chết.
Cuộc Gặp Đầu Tiên Giữa Giô-sép Và Các Anh Em (Câu 6–17)
Khi các anh em của Giô-sép đến Ai Cập, họ cúi mình xuống trước ông.
Hành động này ứng nghiệm giấc mơ mà Giô-sép đã có nhiều năm trước.
Giô-sép nhận ra các anh em của mình nhưng giả vờ như không quen biết họ.
Ông cáo buộc họ là gián điệp và thẩm vấn họ về gia đình của mình.
Các anh em nói rằng họ có mười hai anh em, nhưng một người đã chết và người em út đang ở với cha họ.
Giô-sép giữ họ trong tù ba ngày để thử thách họ.
Lương Tâm Của Các Anh Em (Câu 18–24)
Sau ba ngày, Giô-sép đề nghị rằng một người trong số họ phải ở lại Ai Cập trong khi những người khác mang lương thực về cho gia đình.
Các anh em bắt đầu nói với nhau rằng họ đang chịu hậu quả vì tội lỗi đã phạm đối với Giô-sép.
Họ nhớ lại cách họ đã phớt lờ tiếng kêu cầu của ông khi ông bị bán làm nô lệ.
Ru-bên nhắc lại rằng ông đã cố gắng cứu Giô-sép nhưng các anh em không nghe.
Giô-sép nghe những lời này và xúc động đến mức phải rời khỏi họ để khóc.
Ông quyết định giữ Si-mê-ôn lại làm con tin.
Các Anh Em Trở Về Ca-na-an (Câu 25–38)
Giô-sép ra lệnh đổ đầy lương thực vào bao của họ và bí mật trả lại tiền bạc của họ.
Khi một trong các anh em mở bao ra trên đường, họ phát hiện tiền của mình và trở nên sợ hãi.
Khi về đến nhà, họ kể lại mọi việc cho Gia-cốp.
Khi họ mở các bao lúa, mỗi người đều thấy tiền của mình được trả lại.
Gia-cốp vô cùng lo lắng và nói rằng mọi sự bất hạnh đều xảy đến với ông.
Ru-bên đề nghị mang Bên-gia-min xuống Ai Cập lần sau, nhưng Gia-cốp từ chối vì sợ mất thêm một người con nữa.
Bối Cảnh Cận Đông Cổ Đại
Trong thời cổ đại, nạn đói thường ảnh hưởng đến nhiều vùng trong khu vực Cận Đông, khiến các dân tộc phải di chuyển đến những vùng có nguồn lương thực ổn định như Ai Cập.
Ngoài ra, việc các quan chức nghi ngờ người nước ngoài là gián điệp cũng là điều phổ biến trong bối cảnh chính trị của các quốc gia cổ đại.
Lịch Sử Giải Nghĩa
Các nhà giải kinh Do Thái và Cơ đốc giáo thường xem chương này như bước đầu tiên trong quá trình ăn năn và hòa giải của các anh em Giô-sép.
Nhiều nhà giải kinh cũng nhấn mạnh rằng Giô-sép thử thách các anh em của mình không phải vì lòng thù hận mà để dẫn họ đến sự ăn năn.
Tổng Hợp Thần Học
Sáng-thế-ký 42 nhấn mạnh chủ đề lương tâm và sự ăn năn. Những sự kiện trong chương này bắt đầu đánh thức nhận thức của các anh em về tội lỗi mà họ đã phạm nhiều năm trước.
Ngoài ra, chương này cũng cho thấy rằng Đức Chúa Trời có thể sử dụng các hoàn cảnh khó khăn để dẫn con người đến sự thay đổi trong lòng.
Kết luận
Sáng-thế-ký 42 mở đầu cho tiến trình hòa giải giữa Giô-sép và các anh em của ông. Qua các sự kiện trong chương này, bản văn cho thấy rằng những tội lỗi trong quá khứ cuối cùng sẽ phải được đối diện và giải quyết. Đồng thời, Đức Chúa Trời đang sử dụng những hoàn cảnh này để chuẩn bị cho sự phục hồi của gia đình Gia-cốp.
Footnotes
- Gordon J. Wenham, Genesis 16–50.
- Bruce K. Waltke, Genesis: A Commentary.
- Victor P. Hamilton, The Book of Genesis Chapters 18–50.
Bibliography
Hamilton, Victor P. The Book of Genesis Chapters 18–50.
Waltke, Bruce K. Genesis: A Commentary.
Wenham, Gordon J. Genesis 16–50.