Luận đề
Sáng-thế-ký 19 mô tả sự phán xét nghiêm khắc của Đức Chúa Trời đối với hai thành Sô-đôm và Gô-mô-rơ vì tội lỗi nghiêm trọng của họ. Chương này nối tiếp trực tiếp với chương 18, nơi Áp-ra-ham cầu thay cho các thành này. Tuy nhiên, câu chuyện cho thấy rằng sự gian ác của các thành này đã đạt đến mức không thể chịu đựng được nữa. Đồng thời, bản văn cũng mô tả sự giải cứu của Lót và gia đình ông như một hành động của lòng thương xót của Đức Chúa Trời. Qua câu chuyện này, Kinh Thánh trình bày sự công bình trong sự phán xét của Đức Chúa Trời và nhấn mạnh rằng tội lỗi tập thể của xã hội có thể dẫn đến sự hủy diệt nếu không có sự ăn năn.
Bối Cảnh Văn Chương
Chương 19 tiếp nối câu chuyện của chương 18. Hai thiên sứ rời khỏi Áp-ra-ham và đến thành Sô-đôm vào buổi tối. Lót đang ngồi tại cổng thành, một vị trí thường dành cho những người có vai trò lãnh đạo trong xã hội cổ đại.
Cấu trúc của chương có thể được chia thành bốn phần chính.
Câu 1–11: Lót tiếp đón hai thiên sứ và sự gian ác của dân Sô-đôm.
Câu 12–22: Thiên sứ cảnh báo Lót và gia đình ông phải rời khỏi thành.
Câu 23–29: Sự hủy diệt của Sô-đôm và Gô-mô-rơ.
Câu 30–38: Câu chuyện về Lót và hai con gái của ông.
Lót Và Hai Thiên Sứ (Câu 1–11)
Khi hai thiên sứ đến thành Sô-đôm, Lót nhanh chóng mời họ vào nhà mình. Giống như Áp-ra-ham trong chương trước, Lót thể hiện lòng hiếu khách đối với khách lạ.
Tuy nhiên, trước khi họ đi ngủ, người dân trong thành Sô-đôm tụ tập trước cửa nhà và yêu cầu Lót giao hai vị khách cho họ.
Bản văn mô tả rằng tất cả đàn ông trong thành, từ trẻ đến già, đều tham gia vào hành động này. Điều này cho thấy mức độ suy đồi đạo đức của xã hội Sô-đôm.
Các thiên sứ can thiệp bằng cách làm cho đám đông bị mù, khiến họ không thể tìm được cửa nhà.
Cảnh Báo Và Sự Chậm Trễ Của Lót (Câu 12–22)
Các thiên sứ nói với Lót rằng Đức Chúa Trời sẽ hủy diệt thành này vì tội lỗi của nó.
Lót cố gắng cảnh báo các con rể của mình, nhưng họ không tin ông.
Khi bình minh đến, các thiên sứ thúc giục Lót và gia đình rời khỏi thành ngay lập tức.
Bản văn nói rằng Lót chần chừ, và các thiên sứ phải nắm tay ông và đưa gia đình ra khỏi thành.
Điều này cho thấy sự thương xót của Đức Chúa Trời trong việc cứu Lót mặc dù ông do dự.
Sự Hủy Diệt Của Sô-đôm Và Gô-mô-rơ (Câu 23–29)
Sau khi Lót rời khỏi thành, Đức Chúa Trời giáng lửa và diêm sinh từ trời xuống trên Sô-đôm và Gô-mô-rơ.
Các thành này cùng với toàn bộ vùng đồng bằng bị phá hủy hoàn toàn.
Trong khi chạy trốn, vợ của Lót nhìn lại phía sau và trở thành một trụ muối.
Hành động này thường được hiểu như một biểu tượng của sự tiếc nuối đối với cuộc sống cũ trong thành.
Câu 29 nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời nhớ đến Áp-ra-ham và vì thế đã cứu Lót khỏi sự hủy diệt.
Lót Và Hai Con Gái (Câu 30–38)
Phần cuối của chương mô tả một câu chuyện gây tranh luận trong lịch sử giải kinh.
Sau khi chạy trốn lên núi, hai con gái của Lót lo sợ rằng họ sẽ không có con cháu.
Do đó họ làm cho cha mình say rượu và lần lượt ngủ với ông.
Hai người con sinh ra từ mối quan hệ này trở thành tổ tiên của dân Mô-áp và Am-môn.
Câu chuyện này phản ánh một cách giải thích nguồn gốc của hai dân tộc này trong lịch sử Y-sơ-ra-ên.
Bối Cảnh Cận Đông Cổ Đại
Các thành phố trong vùng đồng bằng Giô-đanh có thể đã bị phá hủy bởi các thảm họa tự nhiên như động đất hoặc các hiện tượng địa chất liên quan đến lưu huỳnh.
Ngoài ra, câu chuyện về sự hủy diệt của các thành phố vì tội lỗi cũng xuất hiện trong nhiều truyền thống tôn giáo cổ đại.
Tuy nhiên, Kinh Thánh nhấn mạnh rằng sự hủy diệt này là kết quả của sự phán xét đạo đức chứ không chỉ là một thảm họa tự nhiên.
Lịch Sử Giải Nghĩa
Trong truyền thống Do Thái và Cơ đốc giáo, Sô-đôm và Gô-mô-rơ trở thành biểu tượng của sự suy đồi đạo đức và sự phán xét của Đức Chúa Trời.
Nhiều đoạn Kinh Thánh sau này, bao gồm các sách tiên tri và Tân Ước, nhắc đến Sô-đôm như một ví dụ về hậu quả của tội lỗi.
Tổng Hợp Thần Học
Chương 19 nhấn mạnh rằng sự phán xét của Đức Chúa Trời đối với tội lỗi là điều chắc chắn.
Tuy nhiên, câu chuyện cũng cho thấy rằng Đức Chúa Trời sẵn sàng cứu những người công bình khỏi sự phán xét.
Ngoài ra, phân đoạn này cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc không nhìn lại cuộc sống cũ khi Đức Chúa Trời đã kêu gọi con người bước vào một con đường mới.
Kết luận
Sáng-thế-ký 19 trình bày sự phán xét nghiêm khắc của Đức Chúa Trời đối với tội lỗi của xã hội Sô-đôm và Gô-mô-rơ. Đồng thời, câu chuyện cũng bày tỏ lòng thương xót của Đức Chúa Trời trong việc cứu Lót và gia đình ông. Qua phân đoạn này, Kinh Thánh nhấn mạnh rằng sự công bình và sự thương xót của Đức Chúa Trời luôn song hành trong kế hoạch của Ngài đối với thế giới.
Footnotes
- Gordon J. Wenham, Genesis 16–50.
- Bruce K. Waltke, Genesis: A Commentary.
- Victor P. Hamilton, The Book of Genesis Chapters 18–50.
Bibliography
Hamilton, Victor P. The Book of Genesis Chapters 18–50.
Waltke, Bruce K. Genesis: A Commentary.
Wenham, Gordon J. Genesis 16–50.