Luận đề
Sự kiện Xuất Hành là một trong những biến cố thần học trung tâm của toàn bộ Kinh Thánh. Trong Thánh Kinh Thần học, Xuất Hành không chỉ là một sự kiện lịch sử nhưng còn là mô hình thần học cho hành động cứu chuộc của Đức Chúa Trời. Các tác giả Kinh Thánh sau này thường quay trở lại sự kiện này để giải thích bản chất của sự cứu chuộc, mối quan hệ giao ước và sự hiện diện của Đức Chúa Trời giữa dân sự của Ngài.
Xuất Hành như nền tảng của bản sắc dân giao ước
Đối với dân Y-sơ-ra-ên, sự kiện Xuất Hành trở thành ký ức lịch sử quan trọng nhất trong đời sống của họ. Đức Giê-hô-va thường được mô tả trong Kinh Thánh là:
“Đức Giê-hô-va, Đấng đã đem ngươi ra khỏi xứ Ai Cập.”
Công thức thần học này xuất hiện nhiều lần trong luật pháp và các lời dạy của các tiên tri. Nó nhấn mạnh rằng mối quan hệ giữa Đức Chúa Trời và dân Y-sơ-ra-ên được đặt trên nền tảng của hành động cứu chuộc của Ngài trong lịch sử.
Xuất Hành trong Thi Thiên
Nhiều bài Thi Thiên nhắc lại sự kiện Xuất Hành như một minh chứng cho quyền năng và sự thành tín của Đức Chúa Trời.
Ví dụ:
Thi Thiên 78 thuật lại lịch sử của dân Y-sơ-ra-ên và nhắc đến các tai họa giáng trên Ai Cập.
Thi Thiên 105 mô tả chi tiết cách Đức Chúa Trời giải cứu dân sự của Ngài khỏi Ai Cập.
Thi Thiên 114 ca ngợi quyền năng của Đức Chúa Trời khi biển đỏ rẽ ra trước dân Y-sơ-ra-ên.
Trong các bài Thi Thiên này, Xuất Hành trở thành một chủ đề thần học cho sự thờ phượng.
Xuất Hành trong các sách tiên tri
Các tiên tri của Y-sơ-ra-ên cũng thường sử dụng motif Xuất Hành để nói về sự cứu chuộc của Đức Chúa Trời.
Ví dụ:
Ê-sai nhiều lần nhắc đến một “Xuất Hành mới,” nơi Đức Chúa Trời sẽ giải cứu dân sự của Ngài khỏi lưu đày.
Ô-sê 11:1 nhắc lại việc Đức Chúa Trời gọi dân Y-sơ-ra-ên ra khỏi Ai Cập.
Các tiên tri sử dụng hình ảnh Xuất Hành để nói về sự phục hồi và hy vọng của dân giao ước.
Xuất Hành và chủ đề giao ước
Sự kiện Xuất Hành gắn liền với việc thiết lập giao ước tại núi Sinai. Trong Thánh Kinh Thần học, điều này cho thấy rằng sự cứu chuộc luôn dẫn đến mối quan hệ giao ước.
Đức Chúa Trời giải cứu dân sự của Ngài không chỉ để giải phóng họ khỏi nô lệ mà để họ trở thành một dân thánh thuộc về Ngài.
Xuất Hành và sự hiện diện của Đức Chúa Trời
Một chủ đề quan trọng khác của sách Xuất Ê-díp-tô-ký là sự hiện diện của Đức Chúa Trời giữa dân sự của Ngài.
Điều này được thể hiện qua:
trụ mây và trụ lửa
Đền Tạm
vinh quang của Đức Giê-hô-va
Chủ đề này tiếp tục phát triển trong toàn bộ Kinh Thánh và trở thành một trong những yếu tố trung tâm của Thánh Kinh Thần học.
Xuất Hành như mô hình cứu chuộc
Trong Thánh Kinh Thần học, Xuất Hành thường được xem như mô hình cho hành động cứu chuộc của Đức Chúa Trời.
Các yếu tố của mô hình này bao gồm:
sự giải cứu khỏi áp bức
sự thiết lập giao ước
sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời
sự hiện diện của Đức Chúa Trời giữa dân sự của Ngài
Qua mô hình này, Xuất Hành trở thành một trong những hình ảnh mạnh mẽ nhất của sự cứu chuộc trong Kinh Thánh.
Tổng hợp
Trong Thánh Kinh Thần học, Xuất Hành không chỉ là một sự kiện lịch sử nhưng là một motif thần học xuyên suốt toàn bộ Kinh Thánh. Các tác giả Kinh Thánh sau này thường quay trở lại sự kiện này để giải thích bản chất của sự cứu chuộc và mối quan hệ giao ước giữa Đức Chúa Trời và dân sự của Ngài.
FOOTNOTES
- Brevard S. Childs, Biblical Theology of the Old and New Testaments (Minneapolis: Fortress Press, 1992), 167–180.
- Walter Brueggemann, Theology of the Old Testament (Minneapolis: Fortress Press, 1997), 173–195.
- John Goldingay, Old Testament Theology (Downers Grove: IVP Academic, 2003), 245–270.
- Christopher J. H. Wright, The Mission of God (Downers Grove: IVP Academic, 2006), 261–285.
- Terence E. Fretheim, Exodus (Louisville: John Knox Press, 1991), 20–40.