Luận đề
Xuất Ê-díp-tô-ký 35:1–3 mở đầu phần cuối của sách Xuất Ê-díp-tô-ký bằng việc nhắc lại điều răn về ngày Sa-bát trước khi dân Y-sơ-ra-ên bắt đầu xây dựng Đền Tạm. Việc đặt luật Sa-bát ngay trước công việc thiêng liêng này nhấn mạnh rằng sự thờ phượng Đức Chúa Trời không chỉ được thể hiện qua công việc xây dựng nơi thánh mà còn qua sự vâng giữ thời gian thánh mà Đức Chúa Trời đã thiết lập.
Bối cảnh bản văn
Sau khi giao ước Sinai được tái lập (Xuất Ê-díp-tô-ký 34), chương 35 bắt đầu với việc Môi-se tập hợp toàn thể dân Y-sơ-ra-ên để truyền đạt những điều Đức Giê-hô-va đã phán dạy. Điều đáng chú ý là trước khi nói về việc xây dựng Đền Tạm, Môi-se nhắc lại luật về ngày Sa-bát. Điều này cho thấy rằng ngay cả những công việc liên quan đến nơi thánh cũng không được vi phạm nguyên tắc nghỉ ngơi thiêng liêng mà Đức Chúa Trời đã thiết lập.
Giải nghĩa bản văn
Sự tập hợp của cộng đồng giao ước
Câu 1 nói rằng Môi-se tập hợp toàn thể hội chúng Y-sơ-ra-ên.
Trong nguyên ngữ Hê-bơ-rơ:
וַיַּקְהֵל מֹשֶׁה
Động từ קָהַל nghĩa là “tập hợp” hoặc “triệu tập.”
Danh từ קָהָל thường được dùng để chỉ cộng đồng giao ước của dân Y-sơ-ra-ên.
Việc tập hợp dân sự phản ánh tính cộng đồng của đời sống giao ước.
Luật về ngày Sa-bát
Câu 2 nhắc lại điều răn về ngày Sa-bát:
“Sáu ngày phải làm việc, nhưng ngày thứ bảy là ngày thánh.”
Trong nguyên ngữ Hê-bơ-rơ:
שַׁבָּת שַׁבָּתוֹן
Danh từ שַׁבָּת nghĩa là “nghỉ.”
Cụm từ này có thể được dịch là “ngày nghỉ hoàn toàn.”
Ngày Sa-bát được gọi là:
קֹדֶשׁ לַיהוָה
Cụm từ này nghĩa là “thánh cho Đức Giê-hô-va.”
Điều này cho thấy rằng ngày Sa-bát không chỉ là một ngày nghỉ vật lý mà là một thời gian được thánh hóa cho Đức Chúa Trời.
Hình phạt cho việc vi phạm Sa-bát
Câu 2 nói rằng người nào làm việc trong ngày Sa-bát sẽ bị xử tử.
Điều này nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của việc vi phạm ngày thánh.
Trong bối cảnh giao ước Sinai, việc vi phạm Sa-bát không chỉ là một hành động cá nhân mà còn là sự phá vỡ trật tự thiêng liêng của cộng đồng giao ước.
Cấm nhóm lửa
Câu 3 nói rằng dân sự không được nhóm lửa trong ngày Sa-bát.
Trong nguyên ngữ Hê-bơ-rơ:
לֹא־תְבַעֲרוּ אֵשׁ
Động từ בָּעַר nghĩa là “đốt cháy” hoặc “nhóm lửa.”
Quy định này có thể liên quan đến các hoạt động lao động như nấu ăn hoặc sản xuất.
Bối cảnh Cận Đông cổ
Trong nhiều nền văn hóa Cận Đông cổ, các chu kỳ thời gian thường liên quan đến các nghi thức tôn giáo. Tuy nhiên, khái niệm về một ngày nghỉ thánh hàng tuần là một đặc điểm độc đáo trong truyền thống Kinh Thánh.
Ý nghĩa trong Thánh Kinh Thần học
Việc nhắc lại luật Sa-bát trước khi xây dựng Đền Tạm nhấn mạnh rằng sự thờ phượng Đức Chúa Trời không chỉ liên quan đến không gian thánh mà còn liên quan đến thời gian thánh. Đức Chúa Trời không chỉ thánh hóa nơi chốn mà còn thánh hóa thời gian.
Tổng hợp
Xuất Ê-díp-tô-ký 35:1–3 nhấn mạnh tầm quan trọng của ngày Sa-bát và đặt nền tảng thần học cho phần mô tả việc xây dựng Đền Tạm trong các chương tiếp theo.
Áp dụng
Phân đoạn này nhắc người đọc rằng sự thờ phượng Đức Chúa Trời bao gồm cả việc tôn trọng thời gian thánh mà Ngài đã thiết lập.
FOOTNOTES
- Brevard S. Childs, The Book of Exodus (Philadelphia: Westminster Press, 1974), 2671–2720.
- Victor P. Hamilton, Exodus: An Exegetical Commentary (Grand Rapids: Baker Academic, 2011), 4261–4320.
- John I. Durham, Exodus (Waco: Word Books, 1987), 3601–3660.
- Douglas K. Stuart, Exodus (Nashville: Broadman & Holman, 2006), 3761–3820.
- Nahum M. Sarna, Exodus (Philadelphia: Jewish Publication Society, 1991), 1381–1440.