Luận đề
Xuất Ê-díp-tô-ký 20:13 là một trong những điều răn ngắn nhất trong Mười Điều Răn nhưng có ý nghĩa thần học và đạo đức rất sâu sắc. Điều răn này cấm việc giết người và qua đó khẳng định giá trị thiêng liêng của sự sống con người trong trật tự sáng tạo của Đức Chúa Trời. Trong bối cảnh của giao ước Sinai, sự sống của con người được xem là thuộc về Đức Chúa Trời, vì con người được dựng nên theo hình ảnh của Ngài. Do đó, hành động tước đoạt mạng sống của người khác không chỉ là một tội ác xã hội mà còn là sự xúc phạm đến chính Đấng Tạo Hóa.
Bối cảnh bản văn
Điều răn thứ sáu nằm trong phần của Mười Điều Răn liên quan đến các mối quan hệ giữa con người với nhau. Sau khi thiết lập nền tảng của đời sống gia đình qua điều răn thứ năm, bản văn chuyển sang bảo vệ sự sống con người.
Sự ngắn gọn của điều răn này cho thấy rằng nguyên tắc của nó được xem là hiển nhiên trong cộng đồng giao ước.
Giải nghĩa bản văn
Ngươi không được giết người
Trong nguyên ngữ Hê-bơ-rơ, câu này chỉ bao gồm hai từ:
לֹא תִּרְצָח
Động từ תִּרְצָח (tirtsach) xuất phát từ gốc רָצַח (ratsach).
Trong Cựu Ước, động từ này thường được dùng để chỉ hành động giết người một cách trái phép, đặc biệt là giết người có chủ ý.
Điều quan trọng là động từ này khác với những động từ Hê-bơ-rơ khác dùng để chỉ việc giết trong chiến tranh hoặc hành hình theo luật pháp.
Ví dụ:
הָרַג (harag) — giết trong chiến tranh hoặc trong bối cảnh rộng hơn
מוּת (mut) — làm cho chết
Việc sử dụng động từ רָצַח cho thấy rằng điều răn này tập trung vào hành động giết người trái phép trong cộng đồng.
Bối cảnh Cận Đông cổ
Trong nhiều bộ luật cổ đại của Cận Đông, như Bộ luật Hammurabi, việc giết người cũng bị trừng phạt nghiêm khắc. Tuy nhiên, luật pháp Kinh Thánh đặt nguyên tắc này trong bối cảnh thần học.
Sự sống của con người được bảo vệ vì con người được dựng nên theo hình ảnh của Đức Chúa Trời.
Ý nghĩa trong Thánh Kinh Thần học
Trong toàn bộ Kinh Thánh, sự sống của con người được xem là thiêng liêng vì nó phản ánh hình ảnh của Đức Chúa Trời.
Vì vậy, việc giết người không chỉ là vi phạm luật pháp mà còn là sự phá vỡ trật tự sáng tạo của Đức Chúa Trời.
Tổng hợp
Xuất Ê-díp-tô-ký 20:13 cấm hành động giết người và qua đó bảo vệ sự sống con người trong cộng đồng giao ước.
Áp dụng
Phân đoạn này nhắc người đọc rằng sự sống của con người có giá trị thiêng liêng và phải được bảo vệ.
FOOTNOTES
- Brevard S. Childs, The Book of Exodus (Philadelphia: Westminster Press, 1974), 613–628.
- Victor P. Hamilton, Exodus: An Exegetical Commentary (Grand Rapids: Baker Academic, 2011), 1183–1205.
- John I. Durham, Exodus (Waco: Word Books, 1987), 781–802.
- Douglas K. Stuart, Exodus (Nashville: Broadman & Holman, 2006), 949–970.
- Christopher J. H. Wright, Old Testament Ethics for the People of God (Downers Grove: IVP Academic, 2004), 411–432.