Luận đề
Mặc dù sách Sáng-thế-ký được viết trong bối cảnh Cựu Ước, thần học Kinh Thánh cho thấy rằng nhiều chủ đề và hình ảnh trong sách này hướng đến sự hoàn tất trong Đấng Christ. Các lời hứa về dòng dõi, giao ước, và sự cứu chuộc được giới thiệu trong Sáng-thế-ký trở thành nền tảng cho sự xuất hiện của Đấng Christ trong Tân Ước. Vì vậy, việc đọc Sáng-thế-ký trong ánh sáng của Đấng Christ không phải là áp đặt ý nghĩa mới lên bản văn, nhưng là nhận ra sự phát triển của chương trình cứu chuộc xuyên suốt Kinh Thánh.
Lời Hứa Đầu Tiên Về Sự Cứu Chuộc
Một trong những đoạn quan trọng nhất trong thần học Cơ đốc là Sáng-thế-ký 3:15. Sau sự sa ngã của A-đam và Ê-va, Đức Chúa Trời phán với con rắn rằng dòng dõi của người nữ sẽ đạp đầu nó.
Trong truyền thống giải kinh Cơ đốc, câu này thường được gọi là Proto-Evangelium, nghĩa là “Tin Lành đầu tiên.” Câu này báo trước một cuộc xung đột lâu dài giữa dòng dõi của người nữ và thế lực của sự dữ. Tuy nhiên, cuối cùng dòng dõi của người nữ sẽ chiến thắng.
Trong thần học Tân Ước, chiến thắng này được hiểu là sự chiến thắng của Đấng Christ trên tội lỗi và sự chết.
A-đam Và Đấng Christ
Trong thần học của sứ đồ Phao-lô, A-đam đóng vai trò như hình ảnh đối chiếu với Đấng Christ. Trong khi A-đam đem tội lỗi và sự chết vào thế giới, Đấng Christ đem sự sống và sự cứu rỗi.
Sự so sánh này cho thấy rằng câu chuyện của Sáng-thế-ký không chỉ nói về nguồn gốc của tội lỗi mà còn chuẩn bị cho sự xuất hiện của Đấng cứu chuộc.
Áp-ra-ham Và Lời Hứa Phước Lành
Trong Sáng-thế-ký 12, Đức Chúa Trời hứa với Áp-ra-ham rằng qua dòng dõi của ông, mọi dân trên đất sẽ được ban phước.
Lời hứa này trở thành một trong những chủ đề trung tâm của thần học Kinh Thánh. Trong Tân Ước, các tác giả hiểu rằng phước lành này được thực hiện trọn vẹn trong Đấng Christ.
Qua Đấng Christ, phước lành của giao ước Áp-ra-ham được mở rộng cho mọi dân tộc.
Hình Bóng Cứu Chuộc Trong Câu Chuyện Giô-sép
Nhiều nhà giải kinh Cơ đốc nhận thấy những điểm tương đồng đáng chú ý giữa câu chuyện của Giô-sép và công việc của Đấng Christ.
Giô-sép bị các anh em phản bội nhưng sau đó trở thành người cứu họ khỏi nạn đói. Tương tự, Đấng Christ bị chính dân mình từ chối nhưng trở thành Đấng cứu thế cho nhân loại.
Những điểm tương đồng này không có nghĩa là Giô-sép là Đấng Christ, nhưng cho thấy rằng câu chuyện của ông phản ánh một khuôn mẫu cứu chuộc trong lịch sử Kinh Thánh.
Dòng Dõi Của Giu-đa
Sáng-thế-ký 49:10 chứa một lời tiên tri quan trọng về chi phái Giu-đa. Gia-cốp nói rằng cây phủ việt sẽ không rời khỏi Giu-đa cho đến khi Đấng cai trị đến.
Trong truyền thống Cơ đốc, câu này được hiểu là một lời tiên báo về dòng dõi vua Đa-vít và cuối cùng là Đấng Christ.
Lời tiên tri này kết nối sách Sáng-thế-ký với lịch sử vương quốc Y-sơ-ra-ên và với sự xuất hiện của Đấng Christ trong Tân Ước.
Thần Học Về Sự Quan Phòng
Chủ đề thần học cuối cùng của Sáng-thế-ký đạt đến cao điểm trong câu nói của Giô-sép: “Các anh toan hại tôi, nhưng Đức Chúa Trời lại định điều đó cho điều lành.”
Nguyên tắc thần học này trở thành nền tảng cho sự hiểu biết của Cơ đốc giáo về cách Đức Chúa Trời hành động trong lịch sử. Ngay cả những biến cố đau thương cũng có thể trở thành công cụ để thực hiện kế hoạch cứu chuộc của Ngài.
Nguyên tắc này đạt đến sự hoàn tất cao nhất trong sự kiện thập tự giá, nơi hành động tội lỗi của con người trở thành phương tiện để Đức Chúa Trời thực hiện sự cứu chuộc.
Kết luận
Đọc sách Sáng-thế-ký trong ánh sáng của Đấng Christ giúp người đọc thấy được sự thống nhất của toàn bộ Kinh Thánh. Các chủ đề được giới thiệu trong Sáng-thế-ký như dòng dõi, giao ước và sự cứu chuộc đều hướng đến sự hoàn tất trong Đấng Christ. Vì vậy, Sáng-thế-ký không chỉ là câu chuyện về khởi đầu của thế giới nhưng còn là khởi đầu của chương trình cứu chuộc của Đức Chúa Trời trong lịch sử.
Footnotes
- Bruce K. Waltke, Genesis: A Commentary.
- Gordon J. Wenham, Genesis 1–15; Genesis 16–50.
- Victor P. Hamilton, The Book of Genesis.
Bibliography
Hamilton, Victor P. The Book of Genesis.
Waltke, Bruce K. Genesis: A Commentary.
Wenham, Gordon J. Genesis 1–50.