Luận đề
Sáng-thế-ký 46 ghi lại một bước chuyển quan trọng trong lịch sử của gia đình Gia-cốp khi họ rời khỏi đất Ca-na-an để đi xuống Ai Cập. Sự kiện này đánh dấu một giai đoạn mới trong lịch sử cứu chuộc, khi gia đình của các tổ phụ bắt đầu trở thành một dân tộc lớn trong một vùng đất ngoại bang. Trước khi thực hiện hành trình này, Gia-cốp dâng sinh tế tại Bê-e-Sê-ba và nhận được sự mặc khải của Đức Chúa Trời qua một khải tượng ban đêm. Đức Chúa Trời xác nhận rằng chuyến đi xuống Ai Cập nằm trong kế hoạch của Ngài và hứa rằng Ngài sẽ ở cùng Gia-cốp. Chương này không chỉ ghi lại cuộc di cư của gia đình Gia-cốp mà còn nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời tiếp tục hướng dẫn và bảo vệ dân giao ước của Ngài trong tiến trình lịch sử.
Bối Cảnh Văn Chương
Sau khi biết rằng Giô-sép vẫn còn sống và đang cai trị tại Ai Cập, Gia-cốp quyết định rời Ca-na-an để đoàn tụ với con trai mình. Tuy nhiên, việc rời khỏi đất hứa có thể gây ra sự lo lắng đối với Gia-cốp, vì Ca-na-an là vùng đất Đức Chúa Trời đã hứa cho các tổ phụ.
Cấu trúc của chương có thể được chia thành bốn phần chính.
Câu 1–4: Đức Chúa Trời phán với Gia-cốp tại Bê-e-Sê-ba.
Câu 5–7: Gia đình Gia-cốp bắt đầu hành trình xuống Ai Cập.
Câu 8–27: Danh sách các con cháu của Gia-cốp.
Câu 28–34: Gia-cốp đoàn tụ với Giô-sép.
Đức Chúa Trời Phán Với Gia-cốp (Câu 1–4)
Trên đường đi Ai Cập, Gia-cốp dừng lại tại Bê-e-Sê-ba và dâng sinh tế cho Đức Chúa Trời của Y-sác, cha mình.
Trong đêm đó, Đức Chúa Trời hiện ra với Gia-cốp trong một khải tượng và gọi ông hai lần: “Gia-cốp, Gia-cốp.”
Gia-cốp trả lời: “Dạ, con đây.”
Đức Chúa Trời nói với ông rằng ông không cần phải sợ khi đi xuống Ai Cập, vì chính tại đó Đức Chúa Trời sẽ làm cho dòng dõi của ông trở thành một dân tộc lớn.
Ngài cũng hứa rằng Ngài sẽ đi xuống Ai Cập cùng với Gia-cốp và sau này sẽ đem dòng dõi ông trở lại.
Lời hứa này phản ánh sự tiếp nối của giao ước đã được ban cho Áp-ra-ham và Y-sác.
Hành Trình Xuống Ai Cập (Câu 5–7)
Sau khải tượng này, Gia-cốp và cả gia đình ông tiếp tục hành trình.
Các con trai của ông đặt Gia-cốp, phụ nữ và trẻ em lên các xe mà Pha-ra-ôn đã gửi.
Họ mang theo tất cả gia súc và tài sản của mình và đi xuống Ai Cập.
Sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên toàn bộ gia đình giao ước rời khỏi đất Ca-na-an trong một thời gian dài.
Danh Sách Con Cháu Gia-cốp (Câu 8–27)
Phần trung tâm của chương này bao gồm một danh sách chi tiết các con cháu của Gia-cốp.
Danh sách này bao gồm con trai, cháu trai và các thành viên khác trong gia đình.
Tổng cộng có bảy mươi người trong gia đình Gia-cốp đi xuống Ai Cập.
Con số này có ý nghĩa biểu tượng, vì trong Kinh Thánh nó thường được liên kết với sự trọn vẹn và sự hoàn chỉnh.
Danh sách này cũng nhấn mạnh rằng gia đình của Gia-cốp đã phát triển thành một cộng đồng lớn.
Gia-cốp Đoàn Tụ Với Giô-sép (Câu 28–34)
Gia-cốp sai Giu-đa đi trước để báo cho Giô-sép biết rằng ông đang đến.
Giô-sép chuẩn bị xe và đi lên vùng Gô-sen để gặp cha mình.
Khi hai cha con gặp nhau, họ ôm nhau và khóc trong một thời gian dài.
Gia-cốp nói rằng bây giờ ông có thể chết trong bình an vì đã được gặp lại Giô-sép.
Sau đó Giô-sép chuẩn bị để giới thiệu gia đình mình với Pha-ra-ôn.
Ông hướng dẫn các anh em nói rằng họ là những người chăn chiên, để họ có thể định cư tại vùng Gô-sen.
Bối Cảnh Cận Đông Cổ Đại
Trong thời cổ đại, các cuộc di cư do nạn đói là một hiện tượng phổ biến. Những vùng có nguồn nước ổn định như Ai Cập thường trở thành nơi trú ẩn cho các nhóm dân cư trong thời kỳ khủng hoảng.
Ngoài ra, việc liệt kê các gia phả là một cách phổ biến để xác định danh tính và lịch sử của một cộng đồng.
Lịch Sử Giải Nghĩa
Các nhà giải kinh Do Thái và Cơ đốc giáo thường xem chương này như bước khởi đầu cho thời kỳ Ai Cập của dân Y-sơ-ra-ên. Đây là giai đoạn chuẩn bị cho câu chuyện Xuất Ê-díp-tô sau này.
Tổng Hợp Thần Học
Sáng-thế-ký 46 nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời tiếp tục ở cùng dân giao ước của Ngài ngay cả khi họ sống trong một vùng đất ngoại bang. Ngoài ra, chương này cũng cho thấy rằng các lời hứa của Đức Chúa Trời dành cho Áp-ra-ham đang dần được thực hiện khi dòng dõi của ông trở thành một dân tộc lớn.
Kết luận
Sáng-thế-ký 46 ghi lại cuộc di cư của gia đình Gia-cốp xuống Ai Cập và đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong lịch sử của dân Y-sơ-ra-ên. Qua các sự kiện trong chương này, bản văn khẳng định rằng Đức Chúa Trời đang dẫn dắt dân giao ước của Ngài trong lịch sử và chuẩn bị cho những giai đoạn tiếp theo trong kế hoạch cứu chuộc.
Footnotes
- Gordon J. Wenham, Genesis 16–50.
- Bruce K. Waltke, Genesis: A Commentary.
- Victor P. Hamilton, The Book of Genesis Chapters 18–50.
Bibliography
Hamilton, Victor P. The Book of Genesis Chapters 18–50.
Waltke, Bruce K. Genesis: A Commentary.
Wenham, Gordon J. Genesis 16–50.