Luận đề
Sáng-thế-ký 40 tiếp tục câu chuyện về Giô-sép trong nhà tù Ai Cập và trình bày một bước quan trọng trong sự chuẩn bị của Đức Chúa Trời cho vai trò tương lai của ông. Trong chương này, hai quan chức của Pha-ra-ôn – quan tửu chánh và quan thượng thiện – bị bỏ tù và mỗi người đều có một giấc mơ. Giô-sép giải nghĩa các giấc mơ này và lời giải nghĩa của ông được ứng nghiệm chính xác. Sự kiện này không chỉ chứng minh rằng Đức Chúa Trời ban cho Giô-sép khả năng giải nghĩa giấc mơ mà còn chuẩn bị cho việc ông được giới thiệu trước Pha-ra-ôn trong chương tiếp theo. Qua câu chuyện này, bản văn nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời điều khiển các biến cố lịch sử và sử dụng những hoàn cảnh nhỏ bé để dẫn đến sự thực hiện của kế hoạch lớn hơn trong lịch sử cứu chuộc.
Bối Cảnh Văn Chương
Chương 40 tiếp nối trực tiếp các sự kiện trong chương 39, nơi Giô-sép bị bỏ tù sau khi bị vu cáo bởi vợ của Phô-ti-pha. Mặc dù ở trong tù, bản văn tiếp tục nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời ở cùng Giô-sép và khiến ông được quản ngục tin cậy.
Cấu trúc của chương có thể được chia thành ba phần chính.
Câu 1–8: Hai quan chức của Pha-ra-ôn vào tù và có giấc mơ.
Câu 9–19: Giô-sép giải nghĩa các giấc mơ.
Câu 20–23: Các giấc mơ được ứng nghiệm.
Hai Quan Chức Của Pha-ra-ôn Trong Nhà Tù (Câu 1–8)
Một thời gian sau, quan tửu chánh và quan thượng thiện của Pha-ra-ôn phạm lỗi với vua Ai Cập và bị bỏ tù trong cùng nhà tù với Giô-sép.
Quan tửu chánh chịu trách nhiệm phục vụ rượu cho Pha-ra-ôn, trong khi quan thượng thiện chịu trách nhiệm chuẩn bị thức ăn cho hoàng gia.
Cả hai người đều có những vị trí quan trọng trong triều đình Ai Cập.
Một đêm, mỗi người đều có một giấc mơ khiến họ lo lắng.
Giô-sép nhận thấy sự buồn bã của họ và hỏi về nguyên nhân.
Ông nói một câu quan trọng: “Sự giải nghĩa chẳng phải thuộc về Đức Chúa Trời sao?”
Câu nói này nhấn mạnh rằng Giô-sép hiểu rõ rằng khả năng giải nghĩa giấc mơ đến từ Đức Chúa Trời chứ không phải từ chính ông.
Giô-sép Giải Nghĩa Các Giấc Mơ (Câu 9–19)
Quan tửu chánh kể giấc mơ của mình. Trong giấc mơ, ông thấy một cây nho với ba cành, các cành nho ra hoa và sinh trái. Ông ép nho vào chén của Pha-ra-ôn và dâng lên vua.
Giô-sép giải nghĩa rằng ba cành nho tượng trưng cho ba ngày. Sau ba ngày, Pha-ra-ôn sẽ phục hồi chức vụ của quan tửu chánh.
Giô-sép cũng nhờ ông nhớ đến mình và nói với Pha-ra-ôn để giúp ông được ra khỏi tù.
Sau khi nghe lời giải nghĩa tốt đẹp này, quan thượng thiện cũng kể giấc mơ của mình.
Ông thấy ba giỏ bánh trên đầu, và các con chim ăn bánh từ giỏ trên cùng.
Giô-sép giải nghĩa rằng ba giỏ bánh cũng tượng trưng cho ba ngày, nhưng trong trường hợp này Pha-ra-ôn sẽ xử tử quan thượng thiện.
Các Giấc Mơ Được Ứng Nghiệm (Câu 20–23)
Ba ngày sau là ngày sinh nhật của Pha-ra-ôn.
Trong ngày đó, vua tổ chức một bữa tiệc cho các quan chức của mình.
Đúng như lời giải nghĩa của Giô-sép, quan tửu chánh được phục hồi chức vụ, còn quan thượng thiện bị xử tử.
Tuy nhiên, quan tửu chánh không nhớ đến Giô-sép và quên ông.
Điều này khiến Giô-sép tiếp tục ở trong tù thêm một thời gian nữa.
Bối Cảnh Cận Đông Cổ Đại
Trong thế giới cổ đại, các giấc mơ được xem như một phương tiện quan trọng để nhận được thông điệp từ thần linh.
Các vua và quan chức thường tìm kiếm những người có khả năng giải nghĩa giấc mơ.
Ngoài ra, các dịp như sinh nhật của vua thường là thời điểm diễn ra các quyết định quan trọng, bao gồm việc ban thưởng hoặc trừng phạt các quan chức.
Lịch Sử Giải Nghĩa
Trong truyền thống Do Thái và Cơ đốc giáo, câu chuyện này thường được xem như một ví dụ về sự quan phòng của Đức Chúa Trời. Ngay cả khi Giô-sép bị quên lãng trong nhà tù, Đức Chúa Trời vẫn đang chuẩn bị cho sự thăng tiến của ông.
Tổng Hợp Thần Học
Sáng-thế-ký 40 nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời là Đấng kiểm soát lịch sử và ban sự khôn ngoan cho những người Ngài chọn. Khả năng giải nghĩa giấc mơ của Giô-sép không đến từ tài năng cá nhân mà từ Đức Chúa Trời.
Ngoài ra, chương này cũng cho thấy rằng kế hoạch của Đức Chúa Trời thường được thực hiện qua những sự kiện nhỏ bé và dường như không quan trọng.
Kết luận
Sáng-thế-ký 40 chuẩn bị cho sự kiện quan trọng trong chương 41, nơi Giô-sép sẽ được đưa ra trước Pha-ra-ôn. Qua câu chuyện này, bản văn nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời đang điều khiển các biến cố lịch sử và chuẩn bị cho sự thực hiện của kế hoạch cứu chuộc của Ngài.
Footnotes
- Gordon J. Wenham, Genesis 16–50.
- Bruce K. Waltke, Genesis: A Commentary.
- Victor P. Hamilton, The Book of Genesis Chapters 18–50.
Bibliography
Hamilton, Victor P. The Book of Genesis Chapters 18–50.
Waltke, Bruce K. Genesis: A Commentary.
Wenham, Gordon J. Genesis 16–50.