Luận đề
Sáng-thế-ký 39 tiếp tục câu chuyện về Giô-sép sau khi ông bị bán sang Ai Cập. Chương này mô tả hai giai đoạn chính trong đời sống của Giô-sép: sự thành công của ông trong nhà của Phô-ti-pha và sự sa ngã giả tạo dẫn đến việc ông bị bỏ tù. Mặc dù Giô-sép bị đối xử bất công, bản văn nhấn mạnh một chủ đề thần học quan trọng: “Đức Giê-hô-va ở cùng Giô-sép.” Sự hiện diện của Đức Chúa Trời trở thành yếu tố quyết định khiến Giô-sép thành công trong mọi hoàn cảnh, dù là trong nhà của Phô-ti-pha hay trong nhà tù. Qua câu chuyện này, sách Sáng-thế-ký cho thấy rằng sự quan phòng của Đức Chúa Trời hoạt động ngay cả trong những hoàn cảnh đau khổ và bất công, chuẩn bị cho vai trò tương lai của Giô-sép trong kế hoạch cứu chuộc của Đức Chúa Trời.
Bối Cảnh Văn Chương
Chương 39 tiếp nối trực tiếp từ chương 37, sau khi chương 38 tạm thời chuyển sang câu chuyện của Giu-đa. Giô-sép được đưa đến Ai Cập và được bán cho Phô-ti-pha, một quan chức cao cấp của Pha-ra-ôn.
Cấu trúc của chương có thể được chia thành bốn phần chính.
Câu 1–6: Giô-sép thành công trong nhà Phô-ti-pha.
Câu 7–12: Sự cám dỗ của vợ Phô-ti-pha.
Câu 13–20: Giô-sép bị vu cáo và bị bỏ tù.
Câu 21–23: Giô-sép thành công trong nhà tù.
Giô-sép Trong Nhà Phô-ti-pha (Câu 1–6)
Sau khi đến Ai Cập, Giô-sép được bán cho Phô-ti-pha, một quan chức của Pha-ra-ôn và là đội trưởng vệ binh.
Bản văn nhiều lần nhấn mạnh rằng “Đức Giê-hô-va ở cùng Giô-sép,” và vì vậy mọi việc ông làm đều thành công.
Phô-ti-pha nhận thấy rằng Đức Chúa Trời ở cùng Giô-sép và giao toàn bộ công việc trong nhà cho ông quản lý.
Nhờ Giô-sép, Đức Chúa Trời ban phước cho nhà của Phô-ti-pha.
Điều này phản ánh lời hứa giao ước ban cho Áp-ra-ham rằng qua dòng dõi của ông, các dân tộc khác sẽ được phước.
Sự Cám Dỗ Của Vợ Phô-ti-pha (Câu 7–12)
Giô-sép được mô tả là một người có hình dáng đẹp và dung mạo tốt.
Vợ của Phô-ti-pha bị thu hút bởi ông và nhiều lần cố gắng dụ dỗ ông.
Giô-sép từ chối và nói rằng việc này sẽ là một tội lớn chống lại Đức Chúa Trời.
Cuối cùng, khi Giô-sép chạy trốn khỏi bà, bà giữ lại áo của ông.
Chi tiết này trở thành bằng chứng giả để buộc tội ông.
Giô-sép Bị Vu Cáo (Câu 13–20)
Vợ của Phô-ti-pha dùng chiếc áo của Giô-sép để tố cáo ông đã cố gắng tấn công bà.
Phô-ti-pha nổi giận và cho Giô-sép vào tù.
Mặc dù bản văn không nói rõ Phô-ti-pha hoàn toàn tin lời vợ mình, hành động của ông cho thấy rằng ông buộc phải xử lý tình huống để bảo vệ danh dự gia đình.
Giô-sép Thành Công Trong Nhà Tù (Câu 21–23)
Một lần nữa, bản văn nhấn mạnh rằng “Đức Giê-hô-va ở cùng Giô-sép.”
Nhờ sự hiện diện của Đức Chúa Trời, Giô-sép được quản ngục tin tưởng và giao cho quản lý các tù nhân khác.
Những gì Giô-sép làm đều thành công.
Điều này chuẩn bị cho sự kiện tiếp theo trong chương 40 và 41, nơi Giô-sép giải nghĩa các giấc mơ trong nhà tù và sau đó được đưa lên phục vụ trước Pha-ra-ôn.
Bối Cảnh Cận Đông Cổ Đại
Trong xã hội Ai Cập cổ đại, các quan chức cao cấp thường có nhiều nô lệ phục vụ trong gia đình. Những nô lệ có khả năng quản lý có thể được giao các trách nhiệm quan trọng.
Ngoài ra, các cáo buộc liên quan đến đạo đức và danh dự gia đình thường được xử lý nghiêm khắc.
Lịch Sử Giải Nghĩa
Trong truyền thống Do Thái và Cơ đốc giáo, Giô-sép thường được xem như một hình mẫu của sự trung tín và sự trong sạch đạo đức.
Nhiều nhà giải kinh Cơ đốc cũng thấy trong câu chuyện này một hình ảnh tiên báo về Đấng Christ, Đấng cũng bị vu cáo và chịu khổ một cách bất công.
Tổng Hợp Thần Học
Chương 39 nhấn mạnh chủ đề thần học về sự hiện diện của Đức Chúa Trời trong đời sống của người công chính. Mặc dù Giô-sép phải đối mặt với sự cám dỗ và sự bất công, ông vẫn trung tín với Đức Chúa Trời.
Ngoài ra, bản văn cũng cho thấy rằng sự trung tín của người tin kính có thể trở thành nguồn phước cho những người xung quanh.
Kết luận
Sáng-thế-ký 39 cho thấy rằng Đức Chúa Trời ở cùng Giô-sép trong mọi hoàn cảnh của cuộc đời ông. Dù là trong nhà của Phô-ti-pha hay trong nhà tù, sự hiện diện của Đức Chúa Trời khiến ông thành công và chuẩn bị ông cho vai trò lớn hơn trong kế hoạch của Đức Chúa Trời.
Footnotes
- Gordon J. Wenham, Genesis 16–50.
- Bruce K. Waltke, Genesis: A Commentary.
- Victor P. Hamilton, The Book of Genesis Chapters 18–50.
Bibliography
Hamilton, Victor P. The Book of Genesis Chapters 18–50.
Waltke, Bruce K. Genesis: A Commentary.
Wenham, Gordon J. Genesis 16–50.