Luận đề
Sáng-thế-ký 35 đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong câu chuyện về Gia-cốp khi ông trở lại Bê-tên theo mệnh lệnh của Đức Chúa Trời. Phân đoạn này không chỉ ghi lại sự tái xác nhận giao ước giữa Đức Chúa Trời và Gia-cốp mà còn mô tả một loạt các sự kiện quan trọng trong gia đình của ông, bao gồm cái chết của Ra-chên và sự liệt kê các con trai của Gia-cốp. Chương này đóng vai trò như một sự củng cố thần học cho danh tính mới của Gia-cốp là Y-sơ-ra-ên và nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời trung tín với lời hứa giao ước đã ban cho các tổ phụ. Qua sự kiện tại Bê-tên, bản văn cho thấy rằng sự thờ phượng Đức Chúa Trời và sự thanh tẩy khỏi các thần tượng là điều cần thiết đối với dân giao ước.
Bối Cảnh Văn Chương
Chương 35 xảy ra sau các sự kiện bạo lực tại Si-chem trong chương 34. Những sự kiện đó khiến Gia-cốp lo sợ rằng các dân tộc xung quanh sẽ tấn công gia đình ông. Trong bối cảnh đó, Đức Chúa Trời truyền cho Gia-cốp rời khỏi Si-chem và trở lại Bê-tên, nơi ông đã gặp Đức Chúa Trời trước đây.
Cấu trúc của chương có thể được chia thành bốn phần chính.
Câu 1–7: Gia-cốp trở lại Bê-tên và thanh tẩy gia đình.
Câu 8–15: Đức Chúa Trời tái xác nhận giao ước với Gia-cốp.
Câu 16–20: Cái chết của Ra-chên.
Câu 21–29: Các sự kiện cuối cùng và cái chết của Y-sác.
Thanh Tẩy Gia Đình Và Trở Lại Bê-tên (Câu 1–7)
Đức Chúa Trời phán với Gia-cốp rằng ông phải đi lên Bê-tên và dựng một bàn thờ tại đó. Đây là nơi Gia-cốp đã gặp Đức Chúa Trời khi ông chạy trốn khỏi Ê-sau.
Trước khi lên đường, Gia-cốp yêu cầu gia đình mình loại bỏ các thần tượng ngoại bang và thanh tẩy bản thân.
Họ giao nộp các thần tượng và các vật trang sức, và Gia-cốp chôn chúng dưới một cây sồi gần Si-chem.
Hành động này biểu thị sự từ bỏ các thần tượng và sự tái cam kết với Đức Chúa Trời.
Sau đó Gia-cốp dựng một bàn thờ tại Bê-tên và gọi nơi đó là “El-Bethel,” nghĩa là “Đức Chúa Trời của nhà Đức Chúa Trời.”
Tái Xác Nhận Giao Ước (Câu 8–15)
Tại Bê-tên, Đức Chúa Trời hiện ra với Gia-cốp một lần nữa và tái xác nhận giao ước.
Ngài nhắc lại rằng tên của Gia-cốp sẽ là Y-sơ-ra-ên.
Đức Chúa Trời cũng nhắc lại các yếu tố chính của giao ước Áp-ra-ham: đất, dòng dõi và phước lành.
Gia-cốp dựng một trụ đá tại nơi Đức Chúa Trời phán với ông và đổ rượu lễ cùng dầu lên đó.
Nghi thức này phản ánh một hành động thờ phượng và tưởng niệm sự hiện diện của Đức Chúa Trời.
Cái Chết Của Ra-chên (Câu 16–20)
Trên đường rời khỏi Bê-tên, Ra-chên sinh con trai thứ hai nhưng qua đời trong lúc sinh nở.
Trước khi chết, bà đặt tên con mình là Ben-oni, nghĩa là “con của sự đau khổ.”
Tuy nhiên Gia-cốp đổi tên đứa trẻ thành Bên-gia-min, nghĩa là “con trai của tay phải.”
Ra-chên được chôn trên đường đến Ê-phơ-rát, tức là Bết-lê-hem.
Gia-cốp dựng một trụ đá trên mộ của bà.
Sự Kiện Cuối Cùng Và Cái Chết Của Y-sác (Câu 21–29)
Sau sự kiện này, Gia-cốp tiếp tục hành trình và định cư gần Migdal-Eder.
Trong thời gian này, Ru-bên, con trai trưởng của Gia-cốp, phạm một tội nghiêm trọng khi ngủ với Bilhah, tớ gái của Ra-chên.
Phần cuối của chương liệt kê mười hai con trai của Gia-cốp, những người sau này trở thành tổ phụ của mười hai chi phái Y-sơ-ra-ên.
Chương kết thúc với cái chết của Y-sác ở tuổi 180.
Ê-sau và Gia-cốp cùng nhau chôn cất cha mình, giống như trước đây họ đã chôn cất Áp-ra-ham.
Bối Cảnh Cận Đông Cổ Đại
Trong văn hóa cổ đại, các bia đá và trụ đá thường được dựng lên để đánh dấu các địa điểm linh thiêng hoặc các sự kiện quan trọng.
Ngoài ra, việc thanh tẩy trước khi thờ phượng cũng là một thực hành phổ biến trong nhiều truyền thống tôn giáo cổ đại.
Lịch Sử Giải Nghĩa
Nhiều nhà giải kinh xem chương này như sự hoàn tất của hành trình biến đổi của Gia-cốp. Tại Bê-tên, Gia-cốp được xác nhận hoàn toàn với danh tính mới của mình là Y-sơ-ra-ên.
Tổng Hợp Thần Học
Sáng-thế-ký 35 nhấn mạnh rằng dân giao ước phải sống trong sự thờ phượng Đức Chúa Trời và từ bỏ các thần tượng. Ngoài ra, chương này cũng nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời trung tín với giao ước của Ngài qua các thế hệ.
Kết luận
Sáng-thế-ký 35 trình bày sự tái xác nhận giao ước giữa Đức Chúa Trời và Gia-cốp tại Bê-tên và đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong lịch sử của gia đình tổ phụ. Qua các sự kiện trong chương này, bản văn nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời tiếp tục thực hiện lời hứa giao ước của Ngài và dẫn dắt dân Ngài trong lịch sử.
Footnotes
- Gordon J. Wenham, Genesis 16–50.
- Bruce K. Waltke, Genesis: A Commentary.
- Victor P. Hamilton, The Book of Genesis Chapters 18–50.
Bibliography
Hamilton, Victor P. The Book of Genesis Chapters 18–50.
Waltke, Bruce K. Genesis: A Commentary.
Wenham, Gordon J. Genesis 16–50.