Luận đề
Sáng-thế-ký 21 đánh dấu sự ứng nghiệm quan trọng của lời hứa mà Đức Chúa Trời đã ban cho Áp-ra-ham và Sa-ra trong các chương trước: sự ra đời của Y-sác, con trai của lời hứa. Sau nhiều năm chờ đợi và nhiều biến cố thử thách đức tin, Đức Chúa Trời cuối cùng thực hiện điều Ngài đã hứa. Tuy nhiên, chương này không chỉ nói về niềm vui của sự ra đời của Y-sác mà còn trình bày những căng thẳng gia đình liên quan đến Ishmael và Hagar. Đồng thời, chương này kết thúc bằng một hiệp ước giữa Áp-ra-ham và A-bi-mê-léc tại Bê-e-se-ba. Qua các sự kiện này, bản văn nhấn mạnh rằng lời hứa của Đức Chúa Trời được thực hiện theo thời điểm của Ngài, và sự phát triển của dân giao ước diễn ra trong bối cảnh của những thử thách và mối quan hệ phức tạp trong lịch sử con người.
Bối Cảnh Văn Chương
Chương 21 là đỉnh điểm của một chủ đề đã được phát triển từ Sáng-thế-ký 12: lời hứa về dòng dõi của Áp-ra-ham. Trong nhiều chương trước, lời hứa này đã được lặp lại nhiều lần, nhưng vẫn chưa được thực hiện.
Cấu trúc của chương có thể được chia thành ba phần chính.
Câu 1–7: Sự ra đời của Y-sác.
Câu 8–21: Hagar và Ishmael bị đuổi đi.
Câu 22–34: Hiệp ước giữa Áp-ra-ham và A-bi-mê-léc.
Sự Ra Đời Của Y-sác (Câu 1–7)
Bản văn bắt đầu bằng cách nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời “đã thăm viếng Sa-ra” và thực hiện lời hứa của Ngài.
Động từ Hebrew פָּקַד (paqad) thường được dùng để chỉ sự can thiệp của Đức Chúa Trời trong lịch sử con người.
Sa-ra sinh một con trai cho Áp-ra-ham khi ông đã một trăm tuổi.
Áp-ra-ham đặt tên cho con trai là Y-sác, nghĩa là “người cười.” Tên này phản ánh phản ứng trước đây của Áp-ra-ham và Sa-ra khi họ nghe lời hứa về việc sinh con trong tuổi già.
Sa-ra tuyên bố rằng Đức Chúa Trời đã khiến bà cười và mọi người nghe điều này cũng sẽ cười cùng bà.
Phân đoạn này cho thấy sự biến đổi từ sự hoài nghi ban đầu sang niềm vui khi lời hứa được thực hiện.
Hagar Và Ishmael (Câu 8–21)
Khi Y-sác lớn lên và được cai sữa, Áp-ra-ham tổ chức một bữa tiệc lớn.
Tuy nhiên, Sa-ra nhìn thấy Ishmael “chế giễu” Y-sác. Từ Hebrew được dùng ở đây có thể mang ý nghĩa “cười nhạo” hoặc “chơi đùa,” nhưng trong bối cảnh câu chuyện nó được hiểu như một hành động xúc phạm.
Sa-ra yêu cầu Áp-ra-ham đuổi Hagar và Ishmael đi vì bà không muốn Ishmael chia sẻ quyền thừa kế với Y-sác.
Áp-ra-ham rất buồn về điều này, nhưng Đức Chúa Trời bảo ông nghe theo lời Sa-ra.
Đức Chúa Trời hứa rằng Ishmael cũng sẽ trở thành một dân tộc lớn vì ông là con trai của Áp-ra-ham.
Hagar và Ishmael đi vào sa mạc Bê-e-se-ba. Khi nước cạn, Hagar đặt Ishmael dưới một bụi cây và khóc.
Thiên sứ của Đức Chúa Trời gọi Hagar từ trời và trấn an bà rằng Đức Chúa Trời đã nghe tiếng khóc của Ishmael.
Đức Chúa Trời mở mắt Hagar để bà thấy một giếng nước và cứu sống Ishmael.
Ishmael lớn lên trong sa mạc và trở thành một cung thủ.
Hiệp Ước Với A-bi-mê-léc (Câu 22–34)
Phần cuối của chương mô tả một hiệp ước giữa Áp-ra-ham và vua A-bi-mê-léc.
A-bi-mê-léc thừa nhận rằng Đức Chúa Trời ở cùng Áp-ra-ham trong mọi việc ông làm.
Hai người lập một hiệp ước tại Bê-e-se-ba để giải quyết tranh chấp về một giếng nước.
Áp-ra-ham cũng trồng một cây tamarisk tại đó và kêu cầu danh Đức Giê-hô-va.
Hành động này cho thấy rằng Áp-ra-ham tiếp tục sống như một người thờ phượng Đức Chúa Trời trong vùng đất mà Ngài đã hứa ban.
Bối Cảnh Cận Đông Cổ Đại
Trong thế giới cổ đại, việc cai sữa thường diễn ra khi đứa trẻ khoảng hai hoặc ba tuổi và thường được đánh dấu bằng một lễ hội.
Ngoài ra, các hiệp ước giữa các lãnh đạo địa phương về quyền sử dụng nguồn nước là điều phổ biến trong các xã hội bán du mục.
Lịch Sử Giải Nghĩa
Trong truyền thống Do Thái và Cơ đốc giáo, sự ra đời của Y-sác được xem như sự ứng nghiệm trực tiếp của lời hứa của Đức Chúa Trời.
Sứ đồ Phao-lô trong Ga-la-ti 4 sử dụng câu chuyện về Y-sác và Ishmael để minh họa sự khác biệt giữa con của lời hứa và con sinh ra theo xác thịt.
Tổng Hợp Thần Học
Chương 21 nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời luôn trung tín với lời hứa của Ngài.
Ngoài ra, chương này cũng cho thấy rằng kế hoạch cứu chuộc của Đức Chúa Trời bao gồm cả những người bên ngoài dòng dõi giao ước, như Ishmael, vì Đức Chúa Trời cũng chăm sóc và ban phước cho ông.
Kết luận
Sáng-thế-ký 21 là chương đánh dấu sự ứng nghiệm của lời hứa về dòng dõi của Áp-ra-ham qua sự ra đời của Y-sác. Đồng thời, chương này cũng cho thấy rằng kế hoạch của Đức Chúa Trời được thực hiện trong bối cảnh của những mối quan hệ phức tạp trong gia đình và xã hội. Qua tất cả những biến cố này, bản văn khẳng định rằng Đức Chúa Trời trung tín với lời hứa của Ngài và tiếp tục hướng dẫn lịch sử của dân giao ước.
Footnotes
- Gordon J. Wenham, Genesis 16–50.
- Bruce K. Waltke, Genesis: A Commentary.
- Victor P. Hamilton, The Book of Genesis Chapters 18–50.
Bibliography
Hamilton, Victor P. The Book of Genesis Chapters 18–50.
Waltke, Bruce K. Genesis: A Commentary.
Wenham, Gordon J. Genesis 16–50.