Luận đề
Sáng-thế-ký 20 kể lại một biến cố trong đó Áp-ra-ham lặp lại chiến lược đã từng sử dụng tại Ai Cập trong Sáng-thế-ký 12: ông nói rằng Sa-ra là em gái mình khi họ đến sống trong vùng đất của vua A-bi-mê-léc tại Ghê-ra. Câu chuyện này đặt ra một vấn đề thần học quan trọng: làm thế nào lời hứa giao ước của Đức Chúa Trời có thể tiếp tục khi chính người nhận lời hứa hành động מתוך sự sợ hãi. Phân đoạn này nhấn mạnh rằng sự bảo vệ của dòng dõi giao ước không phụ thuộc vào sự hoàn hảo của Áp-ra-ham nhưng dựa trên sự chủ quyền của Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời can thiệp trực tiếp để bảo vệ Sa-ra và đảm bảo rằng dòng dõi của lời hứa sẽ không bị đe dọa.
Bối Cảnh Văn Chương
Chương 20 xuất hiện ngay trước sự ra đời của Y-sác trong chương 21. Điều này làm tăng thêm tính căng thẳng của câu chuyện vì sự thuần khiết của dòng dõi giao ước phải được bảo vệ.
Áp-ra-ham di chuyển đến vùng Ghê-ra, nơi A-bi-mê-léc làm vua. Giống như trong câu chuyện trước tại Ai Cập, Áp-ra-ham nói rằng Sa-ra là em gái mình.
Cấu trúc của chương có thể được chia thành bốn phần chính.
Câu 1–2: Áp-ra-ham nói rằng Sa-ra là em gái mình.
Câu 3–7: Đức Chúa Trời cảnh báo A-bi-mê-léc trong giấc mơ.
Câu 8–13: A-bi-mê-léc đối chất với Áp-ra-ham.
Câu 14–18: Sự phục hồi và phước lành của Đức Chúa Trời.
Áp-ra-ham Và A-bi-mê-léc (Câu 1–2)
Khi Áp-ra-ham đến Ghê-ra, ông nói rằng Sa-ra là em gái mình. Vua A-bi-mê-léc nghe điều đó và cho đưa Sa-ra vào cung.
Điều này lặp lại motif “vợ–em gái” đã xuất hiện trong Sáng-thế-ký 12.
Nỗi sợ của Áp-ra-ham phản ánh thực tế của thế giới cổ đại, nơi một người đàn ông có thể bị giết để người khác lấy vợ của ông.
Tuy nhiên, hành động này cũng đặt Sa-ra vào một tình huống nguy hiểm.
Đức Chúa Trời Can Thiệp (Câu 3–7)
Đức Chúa Trời hiện ra với A-bi-mê-léc trong giấc mơ và cảnh báo ông rằng Sa-ra là vợ của Áp-ra-ham.
A-bi-mê-léc trả lời rằng ông hành động trong sự vô tội vì Áp-ra-ham đã nói rằng Sa-ra là em gái mình.
Đức Chúa Trời thừa nhận rằng A-bi-mê-léc hành động với lòng ngay thẳng và vì vậy Ngài đã ngăn ông không phạm tội.
Đức Chúa Trời ra lệnh cho A-bi-mê-léc trả Sa-ra lại cho Áp-ra-ham.
Điều đáng chú ý là Đức Chúa Trời gọi Áp-ra-ham là một tiên tri và nói rằng ông sẽ cầu nguyện cho A-bi-mê-léc.
Áp-ra-ham Và A-bi-mê-léc Đối Chất (Câu 8–13)
A-bi-mê-léc triệu tập các đầy tớ của mình và kể lại giấc mơ. Sau đó ông gọi Áp-ra-ham đến và hỏi tại sao ông lại làm điều này.
Áp-ra-ham giải thích rằng ông sợ rằng không có sự kính sợ Đức Chúa Trời trong nơi đó.
Ông cũng nói rằng Sa-ra thực sự là em gái cùng cha khác mẹ của mình.
Giải thích này cho thấy rằng lời nói của Áp-ra-ham không hoàn toàn sai nhưng đã được sử dụng để che giấu sự thật.
Sự Phục Hồi (Câu 14–18)
A-bi-mê-léc trả Sa-ra lại cho Áp-ra-ham và tặng ông nhiều của cải.
Ông cũng ban cho Áp-ra-ham quyền cư trú trong đất của mình.
Áp-ra-ham cầu nguyện cho A-bi-mê-léc và Đức Chúa Trời chữa lành cho gia đình vua.
Bản văn nói rằng trước đó Đức Chúa Trời đã làm cho tất cả phụ nữ trong nhà A-bi-mê-léc không thể sinh con vì Sa-ra.
Điều này cho thấy rằng Đức Chúa Trời đang bảo vệ sự thuần khiết của dòng dõi giao ước trước khi Y-sác được sinh ra.
Bối Cảnh Cận Đông Cổ Đại
Trong xã hội cổ đại, các vua thường có quyền đưa phụ nữ vào cung điện của mình. Điều này khiến nỗi sợ của Áp-ra-ham trở nên dễ hiểu trong bối cảnh lịch sử.
Ngoài ra, việc Đức Chúa Trời cảnh báo một vua ngoại bang trong giấc mơ cũng phản ánh một motif phổ biến trong văn học cổ đại.
Lịch Sử Giải Nghĩa
Các nhà giải kinh thường so sánh câu chuyện này với câu chuyện tương tự trong Sáng-thế-ký 12 và 26.
Một số học giả xem đây là ba truyền thống khác nhau về cùng một loại câu chuyện, trong khi những người khác xem đây là những biến cố lịch sử khác nhau trong cuộc đời của các tổ phụ.
Tổng Hợp Thần Học
Chương 20 nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời là Đấng bảo vệ giao ước của Ngài.
Ngay cả khi Áp-ra-ham hành động מתוך sự sợ hãi, Đức Chúa Trời vẫn can thiệp để bảo vệ Sa-ra và dòng dõi của lời hứa.
Ngoài ra, phân đoạn này cũng nhấn mạnh vai trò của Áp-ra-ham như một người cầu thay.
Kết luận
Sáng-thế-ký 20 cho thấy rằng sự trung tín của Đức Chúa Trời đối với giao ước của Ngài không phụ thuộc vào sự hoàn hảo của con người. Qua sự can thiệp trực tiếp của Đức Chúa Trời, Sa-ra được bảo vệ và dòng dõi giao ước được giữ gìn. Phân đoạn này nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời chủ quyền trong việc thực hiện lời hứa của Ngài.
Footnotes
- Gordon J. Wenham, Genesis 16–50.
- Bruce K. Waltke, Genesis: A Commentary.
- Victor P. Hamilton, The Book of Genesis Chapters 18–50.
Bibliography
Hamilton, Victor P. The Book of Genesis Chapters 18–50.
Waltke, Bruce K. Genesis: A Commentary.
Wenham, Gordon J. Genesis 16–50.